Görgün: 2026, havacılık sistemlerinde kritik bir eşik olacaktır

Evrim Hazal Omak, 01.02.2026 (Hibya) - Basın toplantısına ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, HAVELSAN Genel Müdürü Dr. Mehmet Akif Nacar, STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, TEI Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu, ASFAT Genel Müdürü Mustafa İlbaş ile MKE Genel Müdür Yardımcısı Tolga Çelik katıldı.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, savunma sanayiinde sürdürülebilir gücün insan kaynağıyla mümkün olduğunu vurgulayarak, “Savunma sanayiinde sürdürülebilir güç; yalnızca platform, sistem ve ürün geliştirmenin ötesinde, bu sistemleri tasarlayan, üreten, test eden ve sahada yaşatan insan kaynağını doğru şekilde yetiştirmekle mümkündür” dedi.

Yetkinlik dönüşümünü erken yaş farkındalığından lisans, lisansüstü ve teknik iş gücüne uzanan bütüncül bir mimariyle ele aldıklarını belirten Görgün, Yükseköğretim Kurulu ile iş birliği kapsamında “Savunma Sanayii 101, 102, 401 ve 402” derslerinin teknik ve sosyal bilimler müfredatına entegre edildiğini söyledi.

Savunma Gelişim Platformu, Savunma Kariyer, MBA ve yüksek lisans programlarıyla entegre bir yapı kurulduğunu ifade eden Görgün, Hacettepe Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen Savunma Sanayiinde MBA programının yanı sıra Ankara Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi bünyesindeki yüksek lisans programlarıyla nitelikli insan kaynağı havuzunun güçlendirildiğini aktardı.

İnsan kaynağını yalnızca yetiştirme yaklaşımıyla ele almadıklarını kaydeden Görgün, “Yetenek artık sadece keşfedilmiyor; yönlendiriliyor. Yalnızca yetiştirilmiyor; güçlendiriliyor” ifadesini kullandı. Bu kapsamda Savunma Kariyer Platformu’nun 250 bini aşkın kullanıcıyı 320’den fazla firmayla buluşturduğunu, Savunma Gelişim Platformu’nun ise 68 bin kullanıcıya 735’ten fazla içerik sunduğunu belirtti.

Teknik insan kaynağına yönelik Savunma Sanayii Meslek Yüksekokulu modeliyle sahaya dönük uygulamaların hayata geçirildiğini aktaran Görgün, Millî Eğitim Bakanlığı ile yürütülen ELMAS Programı kapsamında 12 ilde 13 lisede savunma sanayiine entegre eğitim modellerinin başlatıldığını, 890’dan fazla lise öğrencisinin 26 farklı eğitim faaliyetiyle sektörle buluşturulduğunu söyledi.

Yetkinlik dönüşümünde ortak terminoloji ve standartların önemine dikkat çeken Görgün, “Millî ürünler ancak millî yetkinliklerle mümkündür” diyerek, Sistem Mühendisliği Kitabı’nın Türkçeye kazandırıldığını, JDSI – Journal of Defence and Security Industry ile bilimsel bilgi üretiminin kurumsallaştırıldığını ve Akademiler Birliği aracılığıyla 60’tan fazla firmayla ortak öğrenme süreçlerinin yürütüldüğünü ifade etti.

Yurt dışındaki nitelikli insan kaynağının ekosisteme kazandırılmasının stratejik öncelik haline geldiğini belirten Görgün, 2023’te 339 mühendisin yurt dışına gitmesine karşılık yalnızca 47 dönüş yaşanırken, 2025 itibarıyla 98 gidişe karşılık 190 nitelikli uzmanın yeniden sektöre katıldığını, başvuruların yaklaşık üç kat arttığını söyledi.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Ar-Ge’nin ticarileşmesine verdikleri öneme dikkat çekerek, “Ar-Ge prototipte kalırsa maliyet, ürüne ve ihracata dönüştüğünde ise stratejik bir güçtür” dedi. Bu anlayışla Ar-Ge süreçlerini sanayileşmeye bağlayan mekanizmaları güçlendirdiklerini vurgulayan Görgün, yaklaşımın sahada ve pazarda somut karşılık bulduğunu ifade etti.

Görgün, ASELSAN’ın 2025 yılında modüler sayısal kokpit, görev bilgisayarı ile komuta-kontrol ve elektronik harp alt sistemlerini ihracata taşıdığını belirterek, HAVELSAN’ın ADVENT başta olmak üzere yazılım yoğun Ar-Ge projelerini dış pazarlara sunduğunu söyledi. TUSAŞ’ın HÜRJET, HÜRKUŞ, ANKA, AKSUNGUR ve KAAN platformlarında Ar-Ge çıktılarıyla ihracat gerçekleştirdiğine işaret eden Görgün, “ROKETSAN’da öz kaynakla geliştirilen sistemlere yönelik imzalanan ihracat sözleşmeleri, Ar-Ge’nin sürdürülebilir ihracat gücüne dönüştüğünün somut göstergesidir” ifadesini kullandı.

Savunma sanayiinin oyun değiştirici alanlara odaklandığını kaydeden Görgün, “yapay zekâ destekli komuta-kontrol, otonom sistemler, yeni nesil haberleşme, elektronik harp, hipersonik kabiliyetler ve siber güvenlik” başlıklarının öncelikli çalışma alanları arasında yer aldığını aktardı.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Ar-Ge süreçlerini ortak akıl anlayışıyla yönettiklerini belirterek, düzenlenen Ar-Ge panelleriyle teknoloji ekosisteminin bir araya getirildiğini söyledi. Görgün, bu kapsamda 12 panelde 94 panelist, 27 firma, 2 bini aşkın katılımcı, 87 oturum ve 94 sunum gerçekleştirildiğini ifade etti.

Ortak aklın kurumsallaştırıldığını vurgulayan Görgün, Ar-Ge Paneli faaliyetlerinin kesintisiz şekilde sürdürüldüğünü belirterek, “12 toplantı sonunda 94 projenin başlatılması ve 27 alanda SAGA çağrısı yayımlanması yönünde karar aldık” dedi.

Görgün, 2025 yılında 14 yeni Ar-Ge projesinin imzalandığını, 10 yeni projenin başlatılmasına ve 1 yeni SAGA çağrısına karar verildiğini aktararak, toplam yürüyen ve tamamlanan Ar-Ge proje sayısının 205’e, SAGA proje önerisi sayısının ise 87’ye ulaştığını kaydetti.

2025 yılı Ar-Ge yaklaşımının temel ilkelerine de değinen Görgün, “Ar-Ge’yi sonuç değil süreç olarak yönetmek ve teknoloji yönetimini proje yönetimiyle entegre etmek ana ilkemiz oldu” ifadelerini kullandı.

Görgün’ün paylaştığı bilgilere göre, Ar-Ge panelleri kapsamında bugüne kadar 12 panel düzenlendi. Bu panellerde 94 panelist, 27 firma ve 2 bin 50’nin üzerinde katılımcı yer aldı. Toplam 87 oturumda 94 sunum gerçekleştirilirken, paneller sonucunda 12 toplantı sonunda 94 Ar-Ge projesinin başlatılması ve 27 alanda SAGA çağrısının yayımlanması yönünde karar alındı.

2025 yılı içinde ayrıca 14 yeni Ar-Ge projesi imzalanırken, 10 yeni projenin başlatılması ve 1 yeni SAGA çağrısı açılması kararlaştırıldı. Yürüyen ve tamamlanan Ar-Ge proje sayısı 205’e, SAGA proje önerisi sayısı ise 87’ye ulaştı. Yıl boyunca Ar-Ge faaliyetlerinde “Ar-Ge’yi sonuç değil süreç olarak yönetmek ve teknoloji yönetimini proje yönetimiyle entegre etmek” yaklaşımı benimsendi.

İhracat ve Uluslararası İş Birlikleri

Görgün, 2025 yılında savunma ve havacılık sektöründe mal ve hizmet ihracatı toplamının 10 milyar dolar seviyesini aştığını, sektör genelinde ise 17,9 milyar dolar tutarında yeni ihracat sözleşmesi imzalandığını ifade etti. Bu sözleşmelerin önümüzdeki yıllarda aşamalı olarak teslim edilmesi planlanıyor.

İhracatın ülke geneline yayılması kapsamında savunma ve havacılık ihracatı yapan il sayısı 58’e yükselirken, 1 milyon doların üzerinde ihracat gerçekleştiren il sayısı 21’den 26’ya çıktı. Türkiye’nin ilk 100 ihracatçısı arasında yer alan savunma sanayii şirketi sayısı ise 17’den 26’ya yükseldi.

Devletlerarası mutabakatla hayata geçirilen projeler kapsamında KAAN’ın Endonezya’ya, askeri gemilerin Portekiz’e, HÜRJET’in ise İspanya’ya ihracatına yönelik süreçlerin yürütüldüğünü belirten Görgün, şirketlerin doğrudan imza atamadığı projelerde Devletten Devlete Askerî Satış (DEDAS) mekanizmasının devreye alındığını aktardı.

2025 yılında yeni imzalanan sözleşmelerin bölgesel dağılımında Asya-Pasifik 5,5 milyar dolar, Avrupa 5,3 milyar dolar, Amerika kıtası 3,3 milyar dolar, Orta Doğu 2,2 milyar dolar ve Afrika 1,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. İhracat kompozisyonunda ise Avrupa 3,3 milyar dolar, Asya 3,1 milyar dolar, Orta Doğu 1,4 milyar dolar ve Kuzey Amerika 0,23 milyar dolar olarak kaydedildi.

SIPRI verilerine göre Türkiye’nin, son 10 yılda savunma sanayii ihracatını bir önceki 10 yıla kıyasla en fazla artıran ülke olduğunu hatırlatan Görgün, savunma sanayiinin toplam mal ihracatı içindeki payının 2022’de yüzde 1,7 iken 2025 itibarıyla yüzde 3,6’ya yükseldiğini kaydetti.

Uluslararası iş birliği kapsamında 2025 yılı boyunca toplam 485 faaliyetin gerçekleştirildiğini belirten Görgün, bu faaliyetlerin 398’inin program niteliğinde olduğunu ifade etti. Devletlerarası iş birliği toplantıları, uluslararası fuarlar, çok taraflı platformlar, endüstri günleri ve çalıştaylar bu faaliyetlerin ana başlıklarını oluşturdu.

Türkiye’de düzenlenen IDEF 2025 Fuarı’na 96 ülke ve uluslararası kuruluştan katılım sağlandığını belirten Görgün, fuarda 52 bakan ve bakan yardımcısı ile 48 genelkurmay başkanı ve kuvvet komutanı seviyesinde toplam 202 resmi delegasyonun yer aldığını aktardı.

Sanayileşme ve Ekosistem

Görgün, 2025 yılında sanayileşme faaliyetlerinin ekosistem yönetimi yaklaşımıyla ele alındığını belirterek, projelerde yüklenicilere sözleşme bedelinin en az yüzde 21’inin yan sanayi ve KOBİ’lere verilmesinin zorunlu tutulduğunu ifade etti. Yan sanayiye verilen işlerin en az yüzde 70’inin EYDEP sertifikalı firmalarca gerçekleştirilmesi esas alındı.

Sektör genelinde 4 binin üzerinde firma, 1.400’ü aşkın proje, 100 binin üzerinde doğrudan istihdam, 20 milyar doların üzerinde ciro ve 10 milyar doların üzerinde ihracat kapasitesine ulaşıldı. YETEN platformunda 9 binden fazla ürün ve 4 binden fazla firma envantere alınırken, EYDEP kapsamında 1.600’den fazla firma değerlendirildi. Finansmana erişim kapsamında ise 900’ün üzerinde başvuru üzerinden 5,7 milyar TL finansman sağlandı.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, 2026 yılında savunma sanayiinde kritik teslimat ve üretim eşiklerinin aşılmasının hedeflendiğini belirtti.

Görgün, KIZILELMA insansız savaş uçağının ilk teslimatının yapılacağını, KAAN Milli Muharip Uçak için seri üretim sözleşmesinin imzalanacağını açıkladı. TB3 SİHA’lar ile yapay zekâ destekli TB2T-AI SİHA’ların ilk teslimatlarının gerçekleştirilmesi, HÜRKUŞ eğitim uçağında teslimat sürecinin başlatılması hedefler arasında yer aldı.

Stratejik sistemler kapsamında hava savunma ve füze sistemlerinde yüksek adetli teslimatlar planlanırken, AKYA torpidosunun seri üretimine geçilmesi, denizaltılara ATMACA silah sistemi entegrasyonu ve muharip gemilerde MİDLAS entegrasyonunun tamamlanması öngörülüyor.

Kara ve deniz platformlarında ALTAY Seri Üretim Projesi kapsamında 10 adet tankın Kara Kuvvetlerine teslim edilmesi, MİLGEM projelerinde yeni teslimatların yapılması ve insansız kara ile deniz araçlarında seri üretim ve kabiliyet gösterimlerinin gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Ar-Ge ve sanayileşme alanında ise otonomi, kuantum teknolojileri ve ileri malzemelere yönelik yeni projelerin başlatılması, kalite-test-sertifikasyon faaliyetleri ile finansman destekleriyle ekosistemin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.