TCMB rezervleri ve döviz mevduatlarında haftalık gelişmeler

Gedik Yatırım’ın analizine göre, 20 Şubat haftasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre swap hariç net rezervlerde 4 milyar $’lık düşüş yaşandı. Altın fiyatları etkisi hariç tutulduğunda bu düşüş 5,7 milyar $ olarak hesaplanıyor. Aynı dönemde yurtdışı yerleşiklerin devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) yaklaşık 1 milyar $’lık satış yaptığı ve döviz tevdiat hesaplarında (DTH) ise yaklaşık 0,9 milyar $’lık artış görüldü.

25 Şubat itibariyle TCMB’nin analitik bilançosuna göre brüt rezervlerde 4,8 milyar $, swap hariç net rezervlerde ise yaklaşık 1,6 milyar $’lık artış gerçekleşti. Bu dönemde altın fiyatlarının etkisi pozitif yönde yaklaşık 4,2 milyar $ oldu. Sene başından beri brüt rezervlerdeki artış yaklaşık 21,8 milyar $, swap hariç net rezervlerdeki artış ise 14,5 milyar $ seviyesinde. Bu artışların büyük kısmı, yaklaşık 18,7 milyar $, altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanıyor.

Döviz mevduatlarında ise parite etkisinden arındırıldığında bireysel DTH’larda yaklaşık 756 milyon $, kurumsal DTH’larda ise 150 milyon $ alım gerçekleşti. Böylece toplamda DTH mevduatları 900 milyon $’ın üzerinde artış gösterdi. 2025 başından bu yana toplam döviz mevduatlarında artış 24,9 milyar $’ı buldu.

Kurdurulmuş kıymetli maden hesapları (KKM) ise Ağustos 2023’te ulaşılan zirve sonrası çözülme sürecine devam ediyor; toplam çözülme 136,9 milyar $ seviyesini aştı. 23 Ağustos 2025 itibariyle KKM hesaplarında sınırlı bakiye kaldı. DTH ve KKM’nin toplam mevduat içindeki payı ise %41,2 seviyesinde bulunuyor.

Türk Lirası mevduatlar haftalık 75 milyar TL artış göstererek 16,5 trilyon TL’ye yükseldi. Yabancı para kredilerde haftalık 0,2 milyar $’lık düşüş görüldü, Mart 2024’ten bu yana yabancı para krediler yaklaşık %52 artışla 204 milyar $ seviyesine ulaştı. Ticari kredilerde yıllıklandırılmış 13 haftalık ortalama büyüme yüzde 29,4’ten yüzde 31’e çıkarken, tüketici kredilerinde yüzde 47’den %41,5’e gerileme oldu.

Yurtdışı yerleşiklerin DİBS’teki satışlarıyla stok değeri 22,3 milyar $ seviyesine indi. Hisse senetlerinde ise ilgili haftada 410 milyon $ alım gerçekleşti ve stok değeri 43 milyar $ seviyesinde seyretti. Eurobond tarafında ise 738 milyon $’lık satış ile stok yaklaşık 86,7 milyar $ oldu.

20 Şubat haftasında brüt rezervler 211,8 milyar $’dan 206,1 milyar $’a gerilerken, net rezervler 93,6 milyar $’dan 89 milyar $’a düştü. Swap hariç net rezervlerde 75,3 milyar $ seviyesinde gerçekleşen düşüşte altın etkisi pozitif 1,7 milyar $ oldu. Altın etkisi hariç bakıldığında brüt rezervlerde 7,4 milyar $, net rezervlerde 6,3 milyar $ ve swap hariç net rezervlerde 5,7 milyar $’lık azalış yaşandı.

Para Piyasası Fonu (PPF) büyüklüğü aynı dönemde 41,3 milyar TL azalarak 1,57 trilyon TL’ye geriledi. Serbest Şemsiye Fonu altındaki PPF büyüklüğü ise 50,6 milyar TL artışla 1,28 trilyon TL’ye yükseldi. Tüm döviz fonlarının aktif büyüklüğü ise yaklaşık 383 milyon $ düşüşle 79 milyar $ seviyesinde gerçekleşti. Yatırım fonları dahil edildiğinde dolarizasyon oranı 20 Şubat haftasında yüzde 43,5’e yükseldi. Bu oran 2023 ortalarında yüzde 70’e kadar çıkmıştı.

Gedik Yatırım analistleri, rezervlerdeki ve döviz mevduatlarındaki hareketlerin hem altın fiyatları hem de yurtiçi ve yurtdışı yatırımcı davranışlarından etkilendiğini vurguluyor.